Ai dưa lê thời... lê...

BUÔN DƯA LÊ

Cụm từ thuận miệng từ lâu, nhưng chắc chắn là sau ngày Hà Nội xuất hiện giống dưa mới do Giáo sư Nông học Lương Định Của lai tạo. Thì cũng nghe vậy, không hiểu ông lai quả gì với quả gì mà ra giống dưa tuyệt thế.

Dáng quả tròn khum như trái lê. Quả nào to nhất cũng chỉ nửa cân là cùng. Trong những năm tám mấy thế kỷ đôi mươi, dưa lê Hà Nội là đặc sản.

Ngon nhất phải là dưa Lê Đăm. Đăm là vùng đất ngoại ô phía Tây thành phố, thuộc huyện Từ Liêm. Dưa lê Đăm da trắng ngà. Quả ngon phải là quả chín. Mà cứ trắng tuốt tuột, biết đường nào chọn? Không khó nhé! Ngửi gần, quả thơm phảng phất mùi cua đồng giã. Rất thoáng vị ngang đó thôi, phải tinh mũi lắm mới phát hiện ra. Ngon hơn nữa, phải có cái rốn quả hai vành, lồi ra. Cái rốn chỉ xấu với ai không biết thôi, tớ thì hễ ngon là đẹp. Quả rốn lồi thì ruột với cùi cân đối. Không quá nhiều cùi để đến nỗi ăn mất đi cái vị ngọt mà ruột đem lại. Quá nhiều ruột thì hết giòn.

Hễ cẩn thận, nhớ hỏi thẳng em bán dưa xem ruột dưa trắng hay đỏ. Trắng ngà thì mới đích dưa Đăm.Hễ ngả hơi phớt đỏ, đúng hơn là màu gạch non, thì y như rằng dưa lai giồng ở mạn Hà Đông sang. Dưa Hà Đông không thơm, cùi khi chín không xốp nhẹ và đương nhiên không thể ngọt dịu, nuốt tới đâu mát tới đó như dưa con đẻ của ông Của được.

Quả đưa đi xa, để lâu dễ bị ngả vàng màu vỏ, mất công người trồng phải khéo léo kéo lá che quả từ lúc mới bói hòng giữ cho da em ngà ngọc. Thế là khối người lại ngỡ quả dưa lê phải da vàng, rốn tẹt mới là dưa chuẩn. Đau thế chứ, đâu phải dưa Kim cô nương ở xứ nảo xứ nào mang về mà người chưa biết mặt công chúa dưa lê nghe tả qua rất dễ lầm. Kim cô nương nghe nõn nà lóng lánh mà không có vị ngọt siêu thoát cho lòng người vương tơ như dưa lê. Cùi em đó dày khịch khịch, nhai như bí... đỏ. Oan gì, hạt to và thô y chang bí đỏ, đâu có nhỏ nhắn trắng xinh như em dưa lê. Đằng nào thì cũng nên nhè ra, nhưng mà dù bã cũng vẫn xinh nhé.

Gần đây, ra thêm giống dưa lê xanh. Dáng quả và ruột giống dưa lê và vỏ thì xanh lá cây nhạt tới tận khi chín. Đương nhiên, đã giống mới thời thị trường thì phải có điểm trội. Và điểm trội là ngọt sắc hơn. Song em dưa lê trắng nõn ơi, người ta chỉ được cái ngọt mồm, chứ vị mát thanh lịch với hương thơm vương vấn thì không có đâu. Thì ai ưa bộ bò levi's thì ưa, ai khoái áo dài lơmuya trắng dân tộc như tớ cứ khoái.

Những năm đầu thập kỷ 80, đặc sản đời mới Hà Nội này cũng bị dân Hà Nội né tránh mấy phen. Ấy là oan do dịch tiêu chảy mùa hè. Thiên hạ cứ khăng khăng đổ tại dân Đăm tưới phân ủ với phun thuốc cho trắng da. Không có đâu. Hễ phun cho chín trắng ép, mất vị thơm liền. Dưa xuống giá và bị ấn tượng xấu đó tới giờ. Nhưng với tớ, tớ cứ xơi như thường, có sao đâu. Rẻ thì càng tốt. Nghiện luôn.

Dù vậy, em dưa lê đã nổi tiếng khắp nước. Một phần vì em có chất độc đáo, nõn nà. Phần lớn hơn là do em chui tọt vào một cụm khẩu ngữ rất gợi: buôn dưa lê.

Tưởng mỗi dân đèo Ngang đổ ra dùng cụm từ lóng này, hóa ra hôm nay vào tận xứ Đồng Nai cũng thấy tên em vi vút. Khéo đi tới mỏm Cà Mau cũng có em ấy nhể. Chỉ tiếc hóa ra bạn mình nhắc em hoài hoài mà chưa biết em mặt mũi ra sao, lại càng chả biết vì sao tên em lại lọt vào cụm từ đó. Thế nên tớ mới viết entry này tặng các bạn đó, nhân thể PR em luôn.

Thực ra đơn giản là dân gian xưa giờ gọi cái thói chuyện chưa vào tai đã chảy ra mồm, có ít xít ra nhiều, thì thà thì thụt kháo vặt về người khác... là thói "ngồi lê đôi mách". Giờ gặp được em dưa lê, chả biết ai chế luôn ra câu đó. Thế là nghe hơi bụi bặm, hơi vui mồm... em lượn khắp các môi xinh, môi thâm, môi dày, môi mỏng...

Rồi biến thể nhé.Ai mà siêu buôn sẽ mang danh "buôn dưa hấu". Thì mợ dưa hấu to choáng thế kia, rõ ràng là độ buôn chuyện cao vọt so với nàng dưa lê mỏng mảnh rồi. Mợ lại hạt đen nhánh, ruột đỏ au, ngọt lừ, cả họ xời không hết. Em dưa lê nhường ngôi đi, tiếc gì... Bản thân em đã được PR trên internet tới kinh hoàng kìa: tìm cụm từ "buôn dưa lê" trên google tới 1.760.000 kết quả, trên yahoo tới 445.000 kết quả, trênwww.timnhanh.comđược 442.000 kết quả.

Định lần này đi sẽ làm bà Tám với bạn bè cho đã đời thèm đặc sản, hóa ra lại nhớ thầm em "dưa lê" Cù Huyền à!