VIẾT TRẦN TRỤI về MỘT THOÁNG GIANG SƠN NHÀ CHUỒN

Bữa nay quyết viết trần trụi, trần trùi trụi. Khi viết về thời tiết, cảm nhận thiên nhiên hoa hoét, về khí chất con người mình hay sa vào sến sẩm. Lúc luận về thói đời hay tếu táo lam nham. Hôm nay chả có cảm giác mây trời lướt thướt, cũng chả thấy điều muốn viết đáng cười. Không bõ để chính luận, chả đáng để cay chua tỉa tót. Sự đời nhìn thấy trần trụi thì viết trần trụi.

Đó chỉ là vấn đề style. Quan trọng gì.

1.

Giang sơn nhà Chuồn hiểu rộng lắm cũng chỉ bằng nước Việt Nam. Ý là sự quan tâm gắn với những xót xa, tự hào, vun đắp ấy.

Giang sơn nhà Chuồn hiểu cho có lý thì may ra hết một nửa cái số nhà X, khu tập thể Y. Ý là về quyền được quản lý và khiển cho nó phát triển ấy. Bao gồm cái bếp, toa lét, 1/2 giường ngủ, 1/2 phòng khách và vài thứ nữa.

Giang sơn nhà Chuồn, tính về tầm mắt gần gũi theo nghĩa đen không rộng hơn Hà Nội. Nơi ta ở chính là nơi đất hoá tâm hồn.

 

2.

Giang sơn nhà Chuồn có một góc yêu dấu và quen thuộc - con đường đi làm từ khu TX, qua Khuất Duy Tiến, Trần Duy Hưng, Nguyễn Chí Thanh, Liễu Giai. Nghe loằng ngoằng nhưng một hình thước thợ gọn phắt. Sẽ xênh xang vô cùng nếu không trúng giờ cao điểm tắc đường.

Chuyện là phần bồn hoa giữa lòng đường rất lớn. Lớn bằng hơn 1/3 chiều rộng đường cũng nên. Nghe bảo đó là cách chống lấn chiếm của dân tình nếu cứ để kiểu cũ phần rộng ưu tiên người đi bộ. Để phần bồn hoa rộng, thích bóp lúc nào để cơi nới đường là dễ ợt. Giờ chuyện vỉa hè liên quan nhiều đến phần cho xe máy lách lên lúc tắc đường nhiều hơn là đi bộ. Ai có thời gian mà đi bộ lòng vòng thế chứ. Phải phố cổ, phố xưa đâu mà đi bộ hỡi đời.

Bồn hoa mùa nào thức nấy, cỏ xanh mát, hoa được thay và chăm nõn nà. Của đáng tội, nó là trục đường chính ra Cung Mỹ Đình, nên được chăm chút làm hàng bậc nhất Hà Nội cũng phải thôi.

Xen với bồn hoa là những cây cột đèn đường ba bóng, năm bóng. Cảnh vẻ. Thôi cũng được. Xen với bồn hoa lâu lâu lại vài cây cột điện với đúng chức năng chịu đựng cả ôm dây nhợ đen đúa. Thấp thoáng vài ba biển quảng cáo loá mắt làm mờ mịt sắc hoa, thu hút mắt người đi đường tới mức bực mình, phản cảm, dám gây tai nạn vì phân tâm.

Tặc lưỡi, thôi thì cái xứ này nó thô lậu thế đấy. Đến đôi khẩu hiệu Phật giáo trước cửa đền Trần và chùa Tháp (Nam Định) thằng Viettel còn dám in luôn cái logo lên sánh ngang với biểu trưng Giáo hội Phật giáo nữa là. Nhìn lên cao mấy mét làm gì, cứ nhìn hoa thâm thấp hiền hoà như dân mình kia ấy. Mãi cũng quen mắt. Những trò nham nhở chả liên quan gì, như biến mất hết rồi những cột đèn, cột điện, bảng quảng cáo.

 

3.

Sáng nay, sau vài ngày trốn ở nhà, ra đến đường thấy giang sơn của mình có gì đó trống trơn và lại cũng rối rối.

Ngó kỹ thì ra đám cột điện đã bị hạ gọn, còn trơ chân đế mới cưa chưa bốc nốt. Từ bé quen với cảnh cột điện vươn cao giữa mây trời. Đọc sách những ngày cách mạng cờ mọc tung bay trên đỉnh cột. Quen cảnh các chú thợ điện vắt vẻo leo trèo chữa, mắc dây. Quen thấy mấy cờ đuôi nheo tung hô lễ lạt, họp hành ngang thân cột. Quen luôn cả việc nhan nhản quảng cáo từ phá bê tông, chổng mông gia sư đến chữa yếu sinh lý ăn theo nham nhở phía ngang tầm mắt người đi. Lâu lâu gẫy một cây vì thiên tai hoặc thiên tài lạng lách. Giờ trụi thùi lụi hết trơn.

Chả là sắp ngàn năm xứ Rồng bay. Ừ, nghe đầy ve hai tai những chuyện đúng sai hay dở thiên hạ đồn về mấy cái trò điện ngầm, hộp nổi, chịu cảnh đào hè tanh bành chạy cáp ngầm cả năm qua. Một sớm mai thức dậy chả thấy cái cột điện nào xen với vườn hoa, cũng trống. Cái dở hơi chung sống mãi quen mất rồi. Đời con người ta hoá ra chằng chịt đan kết, thêu dệt bằng những sợi thói quen. Lối cỏ đi men mãi thành đường...

Nhưng trống chả bõ rối. Mỗi cột điện hạ đi lại bù bằng hai ba cột quảng cáo điện tử đang chờ hàng. Thâm thấp, chen không gian thô bạo với hoa. Nhìn cái dòng chữ "liên hệ quảng cáo theo số 09xyz..." mà chả biết nghĩ gì. Trống tênh.

 

4.

Ngàn năm xứ Rồng bay. Người ta thi nhau các dự án chỉnh trang chắp vá và lộn xộn. Buồn thế đất ơi, là dịp để đất của lòng ta thêm tươm nát. Không gian ô hợp bội phần. Áo Thủ đô xẻ miếng lớn đắp miếng con. Từ cái cổng cũng thành lời đàm tiếu. Biết có ngày này chắc cụ Lý Công Uẩn sẽ chơi trò trinh thám giấu xừ nó ngày định đô cho lành.

Mấy biển quảng cáo kia, thôi thì mày đứng đó, thôi thì thêm chướng mắt nhưng lòng đây vẫn thầm khấn đừng tham lam mà tải cả quảng cáo Yếu sinh lý lên cho đau lòng con chuột, buốt ruột con cào cào.

Thời buổi vụn vặt, thời buổi chộp giật. Nói trắng thế cho người xa yêu Hà Nội về đỡ chửi mình tả hoa tả hoét làm hàng lừa mị.

Giá 1000 năm chớ vội tròn. Để trăm năm nữa biết đâu xứ này được hưởng ơn Trời cho một tầm nhìn quản lý, quy hoạch phong quang, thanh lịch thực sự để áo có mộc mạc như hồn Tràng An thì cũng cứ ẩn hiện một nét hài hoà sâu thẳm hồn đất, tình người.

Ôi, họ đang phá hay đang xây khung cảnh Hà Nội của tôi. Thời buổi câu kiếm củi ba năm đốt một giờ đúng hơn bao giờ hết. Thứ mấy ngàn năm xây đắp còn mòn mỏi chỉ mấy chục năm. Vậy thì chả có gì để sến, chả có gì để tếu, chả có gì để chính luận. Nhưng sao không đủ đắng nơi lưỡi để ngậm ngùi. Thì ra lưỡi đã tê từ bao giờ.