Xuân Xuân ơi Xuân đến rồi...

RỦ RỈ BẾP XUÂN

P/S: Bài đăng Tạp chí Gia đình trẻ số Xuân. Có những điều chỉ là mong ước. Cám ơn chị Diễm Xưa HN

-Mẹ ơi, bà ngoại kể ngày xưa Tết vui lắm. Bà với mẹ tự làm mứt hả mẹ?

-Ừ, ngày ấy cái gì cũng tự làm con ạ. Nấu cả kẹo lạc và làm bánh nữa.

-Ơ, con tưởng kẹo và bánh thì phải làm trong nhà máy chứ mẹ?

Con gái tuổi 14 thời @ cuộn tròn trong chăn ấm, rúc vào lòng mẹ hỏi đấy. Thế mới biết dù thời nảo thời nao thì bản năng đàn bà vẫn bắt đầu bộc lộ từ những lo toan rất đời thường, bếp núc như vậy.

-Nhà máy cũng làm và cũng có những món mình tự làm để tiếp khách con ạ.

-Mình làm có ngon hơn nhà máy không mẹ?

-Có thứ ngon hơn, có thứ khác hẳn nhưng mà mình tự làm thì khách sẽ thấy vui hơn, quý hoá hơn.

-Hay là hôm nào con nghỉ Tết, mẹ bày cho con làm thử với m… e… ẹ!

Giọng con gái làm nũng kéo dài ra kìa. Con mẹ lớn thật rồi. Đến lúc con gái rượu chung vai sẻ gánh nội trợ với mẹ đây.Đồng ý. Hai mẹ con mình cùng chuẩn bị Tết nào con yêu.

Tết bắt đầu từ gì nhỉ? Nó đã sớm bắt đầu từ khi bà nội trợ thoáng nỗi lo toan xem năm nay sẽ chuẩn bị Tết cho nhà mình, nhà nội, ngoại thế nào.

Lũ con gái, ngoài việc phụ mẹ mua bán còn thi nhau trổ tài nữ công làm các món tiếp khách. Chúng truyền cho nhau những bí quyết làm mứt, làm bánh, làm ô mai rất giản dị mà thật là hiệu quả. Từng thứ rau củ được chọn rất kỹ càng, thật ngon cho bõ công mấy ngày cắt, ngâm, canh lửa mới ra được mẻ mứt.

Trọng tâm Tết là nồi bánh chưng con gái ạ. Thiếu nó Tết sẽ nhạt nhoà. Lá dong gói bánh được mua, lựa kỹ từng tàu xanh già xanh non cất riêng từ 20 Tết. Từ ngày 26 là các công đoạn rửa lá, lau lá, rọc sống lá đã được làm dần để sáng 27, chậm lắm là sáng 29 Tết sẽ gói bánh. Nhà mình ông ngoại đi vắng suốt, cậu Dương còn bé, thế là sau một vài năm nhờ hàng xóm thấy phiền quá vì Tết đến ai cũng bận rối lên, mẹ bắt đầu tập gói con ạ. Từ khâu bẻ lá tới đặt gạo, đỗ, thịt đều thật tỉ mỉ, kỳ công sao cho bánh sau này bóc ra xanh mướt mà mỗi góc bánh gắp lên đều đủ mỡ, nạc, đậu đều đặn. Những cuộc nấu bánh bằng nồi thường xuyên đêm khiến cả người lớn lẫn trẻ con thấy Tết gần lắm rồi, xuân ấm lắm rồi. Nồi nước mùi già đặt ké lửa bánh chưng toả hương hoà quyện với hương lá dong, gạo nếp hoa vàng đang xình xịch sôi là mùi Tết đặc trưng của xứ Bắc. Sáng 30, mẹ và dì Giang con lấy mực đỏ ra lúi húi nhuộm những chiếc lạt hồng. Bánh đã nguội được gói lại lượt vỏ bằng lá dong xanh thắm. Lạt đỏ nổi bật trên nền lá xanh, cặp bánh chưng cúng hứa hẹn một mùa Xuân tràn lộc biếc vàhạnh phúc đầy đặn. Mà con biết không, dì Giang cứ gạ chị vén khéo cho thừa lại đủ gói đôi bánh chưng nhỏ xinh để nếm sớm ngay sau khi vớt bánh. Bữa mở hàng ấy mới thực thấy hương đất trời tụ về trong tinh hoa bánh Việt cổ truyền ngon đến nhức răng.

Con gái nghe mẹ kể đến đâu thì ồ à tới đó, quyết tâm gạ mẹ tổ chức tết “kiểu nhà bà ngoại ngày xưa”. Tết của con những năm quachỉ là những gì mẹ tranh thủ mang từ chợ về. À, năm ngoái con cũng tập gói nem rồi hay sao ấy nhỉ? Được rồi, thế thì năm nay có trợ thủ đắc lực thế này, mình sẽ tính xem nhà ta làm những món gì nhé.Bánh chưng thì ta về gói chung với bà ngoại nào, cho cả đại gia đình mình chung một mùa vui. Nếu con gái muốn thì mẹ sẽ bày con gái gói bánh chưng xinh cho em Quốc An nhé. Và cái mà con có thể thực hành thành thạo ngay năm nay là bóc bánh chưng, cắt bánh bằng chính chiếc lạt gói bánh sao cho 8 góc bánh đều chằn chặn. Con sẽ học cách đặt lạt ngắn lạt dài làm dấu sao cho lúc cắt bánh không bị nhấc cả tảng nhân ra khỏi bánh.

Không làm nhiều loại mứt nhưng mẹ sẽ bày cho con làm thử một loại nào dễ dễ. Con gái hớn hở nài mẹ cho con làm nhiều một tý để ra Tết đi học còn mang tới lớp chung cỗ đầu năm với các bạn và cô giáo. Nhất trí ngay, sẽ là niềm tự hào duyên dáng của thiếu nữ nhà mẹ đây. Từ năm nay mẹ con mình cùng nhau dần dần khám phá các món cổ truyền nha con.

Tết còn nhiều cơ hội cho con trầm trồ, kỳ công lắm. Từ lựa măng, chọn bóng bì, miến đến lựa gà ngon, thịt lợn, thịt bò, cá tươi, rau ngoài chợ tới về tỉa gọt, nấu nướng gia giảm, mỗi món ăn ngày tết đều cần tỉ mỉ từng chi tiết để những mâm cơm cúng vẹn tròn thành kính, bữa ăn gia đình đầy đặn ấm áp, tinh tế sẻ chia.

Từ năm nay mình không sắm Tết theo cách ra chợ đặt sơ chế tuốt tuột rồi bê về nữa. Có con gái lớn rồi, phải tính chuyện cho người đàn bà Việt tương lai của mẹ đảm đang vai trò chủ bếp ngày xuân chứ.

Từng bước từ đơn giản đến tinh xảo, con sẽ học được thôi.Chặt thịt gà cho vuông miếng, đều từng phần da phần thịt thì phải từ từ, nhưng con phụ mẹ học xếp ra đĩa nhé. Con sẽ hiểu cách chặt gà, rồi cả cách luộc gà cho chín trong mà ngoài vẫn không rách, không vỡ da. À, con sẽ học cả cách kết cánh tiên cho gà cúng và chọn nụ hồng xinh để gà ngậm. Đừng vội kêu khó thế con gái.Con đã biết con gà cục tác lá chanh, hễ cắt lá chanh cho gà rang thì to bản để ba Chiên khỏi ăn phải mà kêu lá chanh đắng, còn cắt lárải lên đĩa luộc thì thái chỉ. Mà chính con dặn mẹ là nhớ róc cái sống lá đi cho lá mềm còn gì. Mẹ của bạn Chi bày cho con nhỉ. Đấy, con đã tài hơn mẹ rồi, mừng ghê ấy chứ. Chắc chắn con gái mẹ sẽ làm được mà.

Là lá la, mẹ nhớ rồi, ở trường con gái đã học cả tỉa hoa bằng cà rốt với ớt phải không? Bà ngoại năm nay sẽ ngạc nhiên vì con gái nối dòng hoa tay mẹ cho mà xem. Ngày xưa tết tới, mẹ lúi húi đi tìm đu đủ xanh để về tỉa hoa hồng nhung, trang trí khắp nhà, đọ với hoa tươi xem hoa nào… thật hơn. Giờ con sẽ biểu diễn tỉa hoa ớt bày lên đĩa nộm, tỉa hoa hồng cà rốt trang trí đĩa xào nhé. Dù hoa còn chưa tinh nét, nhưng chắc chắn cả nhà sẽ trầm trồ. Con gái mẹ chập chững thành thiếu nữ tài hoa bắt đầu từ những bất ngờ hé lộ như thế, thật tuyệt.

Ngày Tết không chỉ chừng đó thứ, vô vàn việc lặt vặt đến tay ta. Từ dọn dẹp nhà cửa, trang trí phòng khách cũng cần bàn tay con gái giúp ba mẹ.

Con thích hoa đào phải không? Năm nay con gái chủ động rủ ba đi chợ mua hoa đào nhé! Ba mình giỏi chọn cành đào lắm. Con sẽ học được cách chọncây đào nào nở vừa để hoa còn bền mãi tới tận gần rằm tháng Giêng. Con thích đào phai như ở nhà ông ngoại nhỉ. Thế thì con nhớ nhắc ba mua thêm một cây để tặng cả ông bà ngoại như mọi năm ba mẹ vẫn làm nào.

Tết năm đầu tiên mẹ đi lấy chồng, tức là bắt đầu có bầu con gái Hà An luôn đấy, bà ngoại mất cánh tay phải đắc lực sẻ chia gánh nặng ngày Tết nên lo đến mất ngủ. Nghe bà kể mà thương: đêm 24 Tết mơ thấy giao thừa mà chưa sắm xong, giật mình tỉnh giấc luôn. Con gái bà tủm tỉm: đấy nhé, con gái đi khỏi nhà mẹ mới thấy quý, mới thấy vàng mười.Đùa vậy chứ nhớ lại chuyện cũ ấy thương bà ngoại quá. Năm nay bà ngoại mà biết Hà An đã lớn, đã giúp mẹ chuẩn bị Tết thì bà xúc động lắm lắm.

Mẹ vẫn nhớ cách bà động viên mẹ từng ly từng tý để tới ngày đi lấy chồng chả phải lo lắng gì chuyện bếp núc, xếp đặt cửa nhà từ ngày thường tới ngày lễ, tết. Mẹ sẽ lại học tập bà, mẹ cũng sẽ làm được phải không con. Có con gái lớn để cùng chung niềm vui nội trợ là điều mà khối bạn của mẹ chỉ có con trai thèm thuồng đấy nhỉ.

Cứ như thế, Tết được truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác, dù phải có thay đổi mới mẻ cho phù hợp với đời sống hôm nay, nhưng niềm vui gia đình sum họp ấm áp thì còn mãi. Đúng là đàn bà giữ lửa cho mái ấm vĩnh hằng những mùa xuân con yêu ơi!