ĐƠN XIN THAY ĐỔI CÔ GIÁO CHỦ NHIỆM

1.

Thực ra đó là một câu chuyện khiến tôi còn áy náy cả cuộc đời.

Năm ấy tôi học lớp 6 (tức là lớp 7 bây giờ). Cô chủ nhiệm cũng tên Thảo. Có lẽ cô gần tuổi về hưu. Nghe nói khi ấy con trai cô đã vào đại học và dáng dấp tuổi tác của cô nên giờ tôi đoán thế.

Cô không được các bạn trong lớp yêu quý theo kiểu học trò mê mẩn, quý cô giáo một cách bản năng nhiều hơn là căn cứ trên chất lượng dạy học và sự quan tâm của cô. Trò đời chúng thích những cô trẻ, vui vẻ, dễ tính hơn.

Cô đi đôi guốc mộc (ngày đó hình như chưa quy định nhiều về trang phục giáo viên). Tiếng guốc làm chúng nảy ra biệt danh đặt riêng cho cô: Cô kiu kíu, Cô Thảo kiu kíu.

Chắc cô có những điều gì riêng tư làm mệt mỏi nên cũng ít vui vẻ khi lên lớp. Phần nữa, lớp tôi ngày đó là tập hợp một lũ quái học khá nhất trường Thái Thịnh (Đống Đa, HN) nhưng cũng nghịch trời gầm nhất luôn. Bảo làm sao cô vui được khi ngày ngày đều đội sổ điểm cờ đỏ, thi đua.

Lũ quỷ trong lớp không từ trò gì để phá quấy. Thậm chí cứ nghỉ giữa giờ, chúng bắt nhịp cho lớp hát các loại liên khúc câu giờ. Giáo viên vào lớp đến 5 phút rồi cũng vẫn chưa chịu ngưng. Cô Thảo càng nghiêm khắc, có lúc cáu bẳn.

Học đâu được chừng 3 tuần sau khai giảng, một hôm thằng Long Hưu và Thắng Biện sinh sự (tên ghép với tên bố chúng nó, học trò mừ). Hai thằng nghịch như quỷ sứ và bị cô phê bình, phạt nhiều nhất. Chúng bắt cả lớp ký vào tờ giấy Đơn xin thay đổi cô giáo chủ nhiệm do chúng nguệch ngoạc thảo sẵn.

Thói bầy đàn, sợ bạn bắt nạt khiến gần 40 đứa ký, trừ Hường suki - lớp trưởng. Chả đứa nào nghĩ nông sâu. Ngay cả hai thằng quỷ sứ tôi tin chắc cũng rất bột phát, trẻ con chứ không có ý thâm thù gì cô giáo.

Rồi trường đổi giáo viên chủ nhiệm thật. Lớp được một cô nghiêm bằng vạn lần cô Thảo về trị. Tôi nhớ phút chia tay lớp, cô Thảo gần như phát khóc mà gắng kìm.

Càng lớn lên, nhất là từ khi đi học sư phạm, dạy học một thời gian và đi làm ở những môi trường nhiều cạnh tranh, tiểu xảo lầy lụa, tôi càng áy náy về chuyện cô Thảo kiu kíu.

Lũ trò ngày ấy vô tâm quá đỗi. Bột phát làm trò đó mà gây hoạ cho cô chưa chừng. Đời giáo viên bị một lần học trò gây tổn thương tới thế làm sao không đau lòng trầm trọng. Nhỡ môi trường cơ quan có gì không thuận, hỏi tránh sao khỏi việc cô chịu những điều tiếng, những thiệt thòi oan khuất. Những vô tâm con trẻ đôi khi thành cớ để hại uy tín nghề nghiệp và cơ hội sống yên bình mà đáng ra cô được hưởng. Điều đó làm tôi áy náy và chạnh lòng mãi mãi. Khi biết nghĩ là lúc không bao giờ còn có thể nói lời xin lỗi với cô nữa rồi. Chả còn cách nào có được thông tin về cô nữa.

2.

Ở đâu cũng là người với đủ thứ bon chen cơm áo. Trường học, nơi để đảm bảo tính trong lành của môi trường sư phạm nên đòi hỏi tối đa đạo đức nghề nghiệp, đạo đức làm người của thầy cô, cũng không tránh khỏi điều đó.

Ít ngày qua có hai câu chuyện khiến tôi không thể kìm được sự thất vọng.

Lớp của con gái. Mới chỉ vào học hơn một tuần mà đã có chuyện khiến mẹ sững sờ.

Mọi thứ nghịch ngợm, biếng lười hay trở tính của lũ teen này là âu lo tất yếu của mọi phụ huynh. Nhưng khi tình cờ con gái về kể chuyện cô Toán (đã dạy chúng từ năm ngoái) phát khóc vì những gì học sinh phản ánh lên giáo viên chủ nhiệm mới khiến tôi choáng váng vì hình như lũ trẻ bị lợi dụng theo cách nào đó.

Cô Toán bị trách là chữa bài tập nhiều quá và chuyên vào lớp muộn và lấn hết giờ nghỉ khiến ảnh hưởng tới môn học sau. Thêm vài phản ánh rằng cô bị phụ huynh phản ứng ngay trong buổi họp phụ huynh đầu năm.

Vì con gái học lệch môn tự nhiên nên tôi thường xuyên liên hệ với cô Toán để uốn nắn con, đâm ra có điều kiện hiểu đúng cô. Cô rất nhiệt tình muốn rèn kỹ năng cho lũ trẻ nên hay chữa kỹ bài tập trên lớp và gắng chữa thêm bài vào cuối tiết. Nhưng thông tin như vậy bị thêm mắm muối là học trò bắt gặp cô buôn chuyện ở ngoài lớp nên vào chậm. Qua vài cầu phản ánh, mà nhân vật trung gian là bạn lớp trưởng, khi cô bị nhắc nhở thì đã là sự nâng cao quan điểm phê phán. Chuyện mà lớp trưởng lấy ra xì xào với cả lớp về buổi họp phụ huynh cũng là tin bịa vì tôi có dự buổi họp đó nên biết rõ.

Dặn con gái tuyệt đối không được tham gia những câu chuyện nói năng không hay về giáo viên như vậy, giảng giải cho con nghe về sự tôn trọng và biết ơn thầy cô giáo. Nhưng rồi lòng tôi trĩu nặng cảm giác ghê sợ sự tàn tệ nào đó của người lớn đã lợi dụng lũ trẻ để tạo nên sức ép nhảm, làm tổn thương cô dạy Toán.

Chuyện thứ hai là tối qua tôi nói chuyện với một chị bạn cũng giáo viên lớp 9. Chị bạn rũ ra chán nản và than hay chị buông xuôi xừ cái lớp ấy đi hả Th. Ngăn chị đừng buông mà rồi oan gia rất nhiều học trò ngoan và cha mẹ học sinh cầu thị nhưng chuyện chị kể làm tôi thêm phần lạnh gáy trước sự xuống cấp đạo đức nghề nghiệp trong trường học.

Chuyện là cuối tiết học, chị nhận được cú điện thoại việc khẩn của người bạn thân. Hẹn bạn mày cứ tới  đó trước đi, tao sẽ tới ngay. Đành là xưng hô như vậy trước học sinh cũng không nên vì cần đảm bảo tính sư phạm nhưng không ngờ việc bị thổi lớn. Hiệu trưởng nhắc nhở.

Chị bạn đau lòng vì  trong lớp mình chủ nhiệm lại có học sinh "mách qué". Nói chuyện điện thoại rất nhỏ tiếng nên khoanh ngay được học sinh nào truyền tin và qua bạn đồng nghiệp nào để thành việc lớn. Việc sai được chị xác định và tự rút kinh nghiệm, không tra xét học trò. Nỗi buồn của chị và tôi là lại thêm một trường hợp bạn đồng nghiệp của chị "dạy" trẻ con làm những trò ma mãnh mà đáng lẽ ở tuổi đó đừng nên biết và đời người đừng bao giờ nên làm.

Hai câu chuyện  ngay trước ngày khai trường khiến tôi - một cựu học sinh, cựu giáo viên và đương kim phụ huynh phải sốc về sự xuống cấp đạo đức trong trường học. Xin kể và không bình luận gì.

Mấy ngày nay hai mẩu chuyện và hình ảnh lá đơn ngày xưa chập chờn trong trí óc tôi. Viết ra để chia sẻ với mọi người. Nếu tình cờ ai có thông tin về cô Thảo báo giùm thì quả là biết ơn vạn bội.