QUỐC AN SẮP VÀO LỚP MỘT

QUỐC AN SẮP VÀO LỚP MỘT

 

Hết hè này Quốc An đi học lớp Một. Đó là sự kiện vĩ đại, được cả Quốc An lẫn ba mẹ ròng rã chuẩn bị vất vả và vật vã suốt năm trời qua. Nguyên một chiến lược được vạch ra và ráo riết thực thi để Quốc An bước vào lớp “Đại học chữ to” được chững chạc.

 

1.

Rút kinh nghiệm đầu vào lớp Một của chị Quốc An, của bao la thiên hạ chứng kiến ngoài đời, đọc trên internet, cả nhà lên kế hoạch rèn luyện chuẩn bị cho Quốc An đi học suốt từ khi cậu mới bắt đầu lớp mẫu giáo 5 tuổi.

 

Ba mẹ thấy thời nay cuộc chạy đua đưa “gà nòi” vào lớp một y chang một chương trình huấn luyện bài bản không chỉ đạt và vượt bộ chuẩn đầu ra mẫu giáo về thể lực, độ nhanh nhạy vận động, vẽ, hát… mà quan trọng hơn cả lại là học lấn trước chương trình lớp 1. Các Tý, các Sún không lận lưng trước ít vốn liếng thuộc hết mặt chữ, đọc thông viết thạo, thì dù chỉ xin vào học trường thường chứ chưa nói vượt kỳ thi độ chọi cao hơn cả thi đại học xịn ở các trường điểm, trường chuyên, chúng cũng sẽ không theo nổi bạn bè.

 

Nhà nhà cuống cuồng lo trước vậy cả thì Quốc An cũng không thể tụt hậu.

 

2.

Thay vì để cậu rong chơi đúng chương trình mẫu giáo lớn, chỉ làm quen mặt chữ in thường, rồi chữ viết thường, cậu được kèm cầm bút tô các nét cơ bản, tiến dần lên tập viết từ chữ đơn tới chữ ghép. Kể ra thì như vậy cũng là ép quả chín sớm, ép những đốt xương ngón tay non nớt của cậu phải lao động quá sức. Tối tối về nếu không ê a  tập đánh vần những bài đầu trong sách lớp Một thì cậu cũng phải nhín mình viết một trang ô li chữ to uỳnh. Trò chơi buôn chuyện với ba mẹ lúc khuya được thay bằng tập đếm từ 1 đến 50. Những lúc cậu học đánh vần, ba biến thành trò chơi cùng đọc chữ. Cậu tỏ ra nản khi chữ nào ba cũng nói đúng hết, thế là ba phải giả vờ đọc vấp chữ nọ chữ kia cho cậu có cơ hội hí hửng cao giọng phê “ba học dốt hơn Quốc An”.

 

Ba lấy uy ngồi kèm con tập viết. Món này là cậu nhanh chán nhất vì mỏi tay và phải ngồi ngay ngắn. Cứ được vài chữ là cậu muốn chạy trốn. Ba vừa dạy vừa dỗ để nâng độ bền bỉ của cậu từ vài chữ liền lên vài dòng liền chưa chưa mơ gì cả trang liền.

 

Mẹ trông nó vã mồ hôi giọt giọt trên trán, vẹo mồm  gò theo nét chữ o, chữ a mà thương quá, chỉ muốn bế thốc con ra đường cho thoáng khí. Nhưng mẹ lại kìm lòng ngay khi toát mồ hôi hột nhớ cảnh hồi mấy năm trước thả rông chị cậu, đến lúc vào lớp Một đuối quá so với cả lớp, cả nhà lăn ra kẹp con, bù chữ suốt từ chập  tối đến nửa đêm mà tới giữa học kỳ hai chị nó mới gọi là tạm đuổi kịp các bạn.

 

Không thể để Quốc An lại tiếp tục chịu cảnh rơi vào tốp cuối dăm bảy bạn đuối nhất lớp được. Cô giáo sẽ chỉ có thể dạy theo trình độ chung của cả lớp và chú ý phần nào tới nhóm út ít ấy mà thôi. Phụ huynh sẽ là chủ lực lo con mình chạy đuổi chứ ai lo được. Mà di họa của sự kém cỏi ấy lại còn để lại vết hằn tự ti mãi trong chị nó đến tận hết năm lớp 5 mới tạm đỡ, ảnh hưởng đủ bề.

 

Mẹ nói nhỏ với cô mẫu giáo, nhờ cô chú ý hơn tới con mình để cậu tô, viết hết khối lượng mỗi chiều ở lớp. Ba mẹ cày cục nghiên cứu cách đọc tên chữ cái lúc thì bờ,  lúc lại bê, rồi cẩn thận học cách đánh vần đúng kiểu đại học chữ to để dạy con cho chuẩn khỏi mất công chỉnh sau này. Không hề quá lời nếu nói cả nhà cậu thi nhau học lại chương trình lớp Một.

 

3.

Mấy ngày nay Quốc An đã làm học trò lớp Một dự bị. Mới đầu hè mẹ đã cày cục xin cho con đi học ở nhà một cô dạy giỏi ở trường gần nhà.

 

Thương con mặt non nớt, thua các bạn khác gần một năm tuổi, sáng ra ngái ngủ hỏi mẹ đi học lớp Một để làm gì. Mẹ chả biết trả lời sao cho thấu đáo. Sự đời mà loằng ngoằng bày tỏ dây cà ra dây muống thì Quốc An nó hoa mắt sợ học mất. Riêng sức ép học chữ, học số quá sức kia mà nó còn chưa rên rỉ, khóc lóc, giả ốm như mấy bạn cùng lớp để trốn học là ngoan quá rồi. Mẹ đành gửi gắm đùa đùa học để về dạy... mẹ.

 

Con đi học mấy bữa, mẹ càng thấy mình đúng đắn vì hóa ra đùng phát cô giáo lớp Một cho các Tý và Sún ngồi suốt ba tiếng, chỉ nghỉ giải lao sau mỗi tiếng chứ không phải vừa học vừa chơi như hồi mẫu giáo, thì độ ngọ ngoạy của chúng cực cao. Quốc An bị cô kêu trời vì không bươn ra khỏi chỗ được thì cậu... nhảy lên cho đỡ mỏi. Nếu không rèn từ giờ thì cái thằng đại bàng lớp mẫu giáo, vượt chuẩn nhảy cao, nhảy xa này nó sẽ không thể vào nếp dần để mấy tháng nữa hòa nhập với bạn bè, trường lớp.

 

Cô giáo nắm đặc điểm trò rất nhanh, mẹ cũng liên hệ chặt chẽ để uốn nắn cậu. Hôm qua đi nhập hồ sơ xin vào lớp cho cậu, rất may là lại vào được đúng lớp của cô giáo đang dạy hè. Cô và mẹ tranh thủ trao đổi vài vấn đề về khả năng tập trung học tập, thói buôn chuyện trong lớp mới phát sinh và nguy cơ cận thị của cậu. Mẹ được cô báo một tin hôm qua cậu xin đi vệ sinh tới cả chục lần trong một buổi sáng vì ngoài sân nắng đẹp quá, nhiều ô tô đậu quá khiến cậu không kìm được ý muốn ra… sờ. Mỗi lần xin ra, chả biết có tè được giọt nào không mà cậu cứ vòng vo mãi chả chịu vào lớp. Thế là thêm một sự cần uốn nắn: không chỉ rèn kỹ năng tự phục vụ khi đi vệ sinh mà còn phải kiềm chế để đi đúng giờ giải lao và không vin cớ trốn viết bài.

 

Nghe thông tin về con mà mẹ hú hồn. Đi học sớm để rải bớt sức ép trong năm học đầu, tập dần cho cậu vào nếp để tránh sốc khi thay đổi môi trường từ nặng chơi và thoải mái hơn ở mẫu giáo sang không gian quy củ giờ giấc và khối lượng bài vở ở lớp Một nhưng không cẩn trọng mà con sinh ra sợ học là lợi hóa hại.

 

4.

Chuẩn bị cho một chíp hôi 6 tuổi đi học lớp Một nào phải chuyện đùa. Giá như chưa cần phải học viết sớm thì riêng khối lượng kỹ năng nói sõi, diễn tả linh hoạt bằng tiếng Việt, tự phục vụ vệ sinh cá nhân, ăn cơm nhanh, biết cách chơi với bạn bè, có nền nếp cơ bản trong lớp học, học hết mặt chữ in thường, viết thường mà lớp mẫu giáo và gia đình cần trang bị xong cho chúng cũng đã rất gian nan rồi. Nhưng cả xã hội chíp hôi đang chạy đua lên lớp Một thế kia thì ai dám cho con dừng hả con trai ơi.

 

Dù bài học đầu tiên ở trường của con bắt đầu bằng chữ a, chữ e hay chữ… ngờ - kép thì giờ cũng chả thể nào để nó là vật cản cả tương lai quá dài trước mặt. Mà học cả năm trước thế kia thì chữ nào giờ Quốc An cũng bất chấp hết.

 

Lớp Một ôi là lớp Một!!!

CHUẨN BỊ HÀNH TRANG CHO CON VÀO LỚP MỘT

 

Phần lớn các bậc làm cha mẹ thời nay đều thấy việc con vào  lớp Một không hẳn là chuyện đương nhiên đến ngày đến tháng sẽ ổn cả. Câu chuyện chuẩn bị cho con hành trang bước vào lớp Một, chọn trường, xin học đã thực sự trở thành sức ép không nhỏ về mặt tâm lý, gây tốn kém kinh tế…

 

Học trước toán, đọc, viết chữ - nên chăng?

 

Việc cho trẻ làm quen với số, mặt chữ thực ra đã được thực hiện ngay ở chương trình mẫu giáo ở mức độ các bé khi chuyển sang lớp Một đều sẵn sàng tiếp thu được những kiến thức toán, tập đọc, tập viết ban đầu.

 

Tuy vậy cha mẹ luôn thấy sốt ruột khi thấy nhiều bé khác được cho đến các lớp học chữ, học toán trước, sợ con mình không theo kịp nên tìm cách dạy trước chương trình lớp Một. Nhiều bé được bắt đầu học viết, làm toán ngay từ 5 tuổi hoặc sớm hơn. Nếu định hướng  vào trường điểm, lớp chọn, trường quốc tế thì là cả một cuộc “luyện gà nòi” thi đấu giành suất. Mức độ nhồi kiến thức toán, chữ, ngoại ngữ vào bé và không khí “trường đua” căng thẳng có phần hơn cả thi đại học vì kỳ vọng nhiều phần thái quá của cha mẹ, yêu cầu lọc “nhân tài” của các trường. Những lớp “luyện chữ đẹp”, đòi hỏi cao hơn về cầm bút, kỳ công uốn nét càng khiến bé căng thẳng và sợ học.

 

Sự sốt ruột, cuộc chạy đua của phụ huynh “nhồi” trẻ học trước chương trình lớp Một là hiện tượng xã hội có nguyên nhân sâu xa từ những căng thẳng về học tập ở các năm học trên nữa, các kỳ thi, sự quá tải chương trình và sau cùng là những đỉnh cao cần đạt vì đời con và vì kỳ vọng của cha mẹ, tạo nên sức ép giáo dục không cần thiết, phản khoa học về tâm sinh lý trẻ.

 

Vốn kiến thức học trước, chưa nói là được dạy đúng phương pháp hay mắc những sai lầm cơ bản khiến cả cô giáo và phụ huynh vất vả uốn nắn lại sau này, khiến trẻ có tâm lý chủ quan hoặc ít ra cũng vài phần chán nản khi thực sự học lớp Một. Từ đó, vấn đề tập trung chưa đầy đủ do lứa tuổi của trẻ vào tiếp thu kiến thức dễ trở thành cố tật xấu. Nhiều trẻ vì bị ép quá sinh ra sợ học, sợ đến trường.

 

Hành trang cần và đủ của bé

 

Để trải qua bước ngoặt cuộc đời quan trọng – chuyển từ mẫu giáo lên tiểu học với nhiều khác biệt về nền nếp sinh hoạt, học tập, bé cần có trong hành trang cả những kỹ năng thiết yếu khác. Cha mẹ có thể kết hợp với các thành viên trong gia đình và cô mẫu giáo để giúp bé rèn luyện.

 

Trước hết là nhóm kỹ năng tự phục vụ như tự xử lý khi đi vệ sinh, rửa mặt, xúc ăn… Từ khi 2-3 tuổi là bé đã có thể làm quen với các hoạt động này.

 

Vào môi trường sinh hoạt mới, bé có hòa nhập được vào nền nếp học tập trong lớp hay không, biết ứng xử với bạn, với cô là điều kiện quan trọng để bé tiếp thu tốt kiến thức. Những kỹ năng này cần được uốn nắn để bắt đầu thấm dần vào bé từ trước khi đi học.

 

Từ bé xíu, trẻ đã bắt đầu nhận biết thế giới xung quanh, thu nạp kiến thức để bước vào bậc tiểu học. Kỹ năng mô tả sự vật hiện tượng, diễn đạt đúng xúc cảm bằng ngôn ngữ cũng vô cùng quan trọng để bé học tốt ở trường. Bé cần được uốn nắn hàng ngày cách sử dụng từ ngữ, phát âm đúng.

 

Trong quá trình học vẽ, tập nhận mặt chữ… cha mẹ chú ý giúp bé cầm bút đúng, ngồi chuẩn tư thế, tầm nhìn. Đó là điều kiện để sau này viết nhanh, đẹp và phát triển tốt thể lực.

 

Mọi chuẩn bị đều cần vừa với sức tiếp thu của bé, tốt nhất là biến thành hoạt động học mà chơi, chơi mà học, biến cái “phải làm” thành nhu cầu của bản thân bé, tránh phản ứng từ chối. Trước khi thực sự vào lớp Một, cha mẹ chớ quên trò chuyện trước với bé về những gì sẽ tới ở lớp, gieo vào bé nỗi háo hức, tự giác học tập.

 

Các lớp giáo dục kỹ năng đang khá phổ biến dành cho trẻ chuẩn bị vào lớp Một cũng là lựa chọn tốt nhưng cha mẹ cần theo sát tình hình để biết chương trình học có phù hợp với con hay khiến con chán nản.

 

Chọn trường gửi cục cưng

 

Sức ép giáo dục liên quan đến chọn trường, xin học đang là điểm cực nóng ở nước ta. Không chỉ là hệ quả của di dân vào đô thị, cuộc chạy đua cả về tiềm lực kinh tế, quan hệ, sức người càng làm cho chuyện “con vào lớp Một” trở thành nỗi ám ảnh có thật dù sức nóng nhiều phần là ảo. Chọn trường gần nhà hay trường điểm, trường cao cấp cho con là bài toán thực sự với cha mẹ.

 

Hiện nay các bậc phụ huynh thường tính đến việc chọn trường chủ yếu dựa vào khả năng tài chính, thông tin từ các bậc phụ huynh khác, tiếng tăm của trường và kỳ vọng của gia đình hơn là trên cơ sở tính các lợi ích gần gụi, khả năng tâm sinh lý, thể lực của bé.

 

Cha mẹ rất nên tìm hiểu thông tin chính xác về môi trường giáo dục của trường, trình độ cập nhật phương pháp giáo dục hiện đại, kinh nghiệm truyền đạt và uốn nắn trẻ của giáo viên, chương trình chính khóa và ngoại khóa giáo dục trẻ phát triển toàn diện… dù đó là trường công hay tư.

 

Trường gần hay xa để tính việc bé phải chịu nắng mưa khi đi lại và chi phí công sức đưa đón cũng là rất quan trọng.

 

Đặc biệt chú ý việc chọn lớp, trường vừa sức cho con, nhất là các bé có yếu điểm hoặc vượt trội. Nếu bé “đua” vào lớp đòi hỏi cao mà bé không theo kịp tốc độ dạy hoặc thấp hơn khả năng tiếp nhận của bé thì đó là môi trường khiến bé dần đuối và chán học lâu dài, thui chột khả năng.

Câu chuyện hành trang cho con vào lớp Một không đơn giản chút nào. Nó cần được bắt đầu từ việc phụ huynh trang bị cho chính mình kiến thức cơ bản về chiến lược lựa chọn điểm khởi đầu và khả năng kiên nhẫn dạy cho con những kỹ năng  nhân cách, thể lực toàn diện, làm bệ phóng dài lâu.