Chuyên đề Chồng Tự Kỷ

CHỒNG KHÔNG NÓI GÌ

 

Chồng bỗng trở thành một cái tivi “tắt tiếng, mờ hình” hoặc đôi lúc cần lắm thì rọt tẹt vài âm thanh mà vợ đoán gần chết mới hơi hiểu. Tivi đó hồi mới yêu, mới cưới hào hứng màu mè và nét tiếng, tròn hình lắm cơ mà. Vợ loay hoay đoán mò trục trặc vì đâu, sửa chỗ nọ lại hỏng thêm chỗ kia. Không chỉ quá đỗi kiệm lời với vợ (trong khi vẫn chém gió vèo vèo với bạn bia, bạn rượu, bạn chat, bạn game online) mà còn kiệm cả nhịp “giao ban tình ái” và thói quen lo lắng, ríu rít chia sẻ những vui buồn với nhau cũng phai luôn. Bỏ thì không được, giữ thì buồn ôi là bực, khác gì bệnh nhân tự kỷ đâu chồng ơi.

 

Chồng phát bệnh “tự kỷ”, vợ phát chứng mỏi mòn

Tình thế giao tiếp vợ chồng có dấu hiệu suy giảm trao đổi lời nói, chia sẻ xúc cảm tinh thần, quan hệ tình dục không hiếm gặp trong dăm năm đầu sau đám cưới hoặc những giai đoạn sau hơn của vòng đời gia đình. Bầu không khí khi chồng bỗng “tự kỷ” thường rất căng thẳng, tâm lý của vợ bị đẩy tới cảm giác cô đơn, thất vọng vì chồng đổi khác. Càng nỗ lực gần gũi chồng, theo dõi, tìm tòi nguyên nhân, vợ càng bó tay vì sợi dây nối đôi bên như đã tê liệt. Không tài gì cậy mồm chồng ra hoặc thay đổi thói quen im lặng ấy của chồng, thậm chí khoảng cách như xa hơn, nặng nề hơn vì chồng càng thêm né tránh.

 

Phản xạ đầu tiên của vợ khi chồng giảm giao tiếp rất có màu tiêu cực. Chồng lầm lì ít nói thì nỗi tổn thương xúi vợ nghĩ rằng chồng đang chán vợ, đang xem thường vợ. Chồng lơ đễnh về số lượng và chất lượng giao ban tình dục thì ám ảnh đầu tiên là hay chàng đã ngoại tình, chán vợ. Những pha chồng lơ, chồng quên biến hay chỉ gượng gạo tham gia kỷ niệm ngày sinh, ngày cưới, hoặc chồng làm ngơ không đeo đuổi lo âu, dỗ dành khi vợ buồn, vợ dỗi… đều được quy là chàng đã thay lòng đổi dạ, đã lộ nguyên hình bản chất vô cảm, ích kỷ trong quan hệ vợ chồng.

 

Vợ ngậm khối âu sầu không biết tỏ với ai, hoặc vật vã than van, tệ nữa, nàng gầm thét sau một vài cố gắng kéo chàng về với “con người xưa” không thành. Rất có thể nàng cũng “tự kỷ” lại với chồng. Hôn nhân chỉ còn là chung mái nhà, chung con mà quan hệ cốt lõi của gia đình là sự chung lưng, yêu thương của hai vợ chồng thì đứng bên bờ tiêu biến.

 

Nguyên nhân “tự kỷ” của chồng khó thấy mà dễ hiểu

Những khoảng lặng trong quan hệ trao đổi hàng ngày, tình dục và sẻ chia đời sống tinh thần giữa hai vợ chồng đa phần có nguyên nhân mang tính quy luật vòng đời hôn nhân.

 

Đa phần đó chỉ là do khác biệt tâm lý giới tính. Phụ nữ hay suy nghĩ và nhạy cảm hơn.Đàn ông lại khá khó khăn khi diễn đạt tình cảm, trạng thái của mình. Thậm chí ngay khi vợ chồng đang êm đẹp thì chồng cũng bỗng muốn được tách riêng khỏi vợ chốc lát để được... một mình mà hồi lại cân bằng tâm lý. Vợ nhiều khi khó hiểu để nắm bắt được khoảnh khắc nhu cầu này của chồng nên cảm giác bị tổn thương dẫn đến suy nghĩ tiêu cực về tình cảm vợ chồng. Những hờn giận hoặc tấn công mạnh mẽ để đòi chàng gần lại mình  lúc đó chỉ tổ đẩy chàng sâu hơn vào kén im lặng.

 

Một số trường hợp có nguyên nhân bất thường vì chồng gặp ức chế do trục trặc công việc, mặc cảm từ bệnh tật, do tự ái, hiểu nhầm hoặc bất mãn với vợ. Dường như những lý do tiêu cực tận cùng như trên theo hình dung của vợ thực ra lại là hiếm nhất.

 

Khoảng thời gian năm năm đầu sau kết hôn đòi hỏi vợ và chồng phải nỗ lực thích nghi với nhau về cả thể chất, tinh thần và những sẻ chia khó khăn vật chất, trách nhiệm để gây dựng gia đình nhỏ chứ không đơn giản là chỉ sẵn tình yêu, khao khát mạnh mẽ tình dục là đã đủ hành trang vượt qua.

 

Bận bịu lo toan vợ bầu bí, nuôi con nhỏ với bao trục trặc trong phối hợp, thiếu hụt tiền bạc, thời gian  chăm sóc dành cho nhau dẫn tới đôi vợ chồng trẻ chưa nhiều kinh nghiệm chịu trận đâm ra “quên” nhau dù vẫn cơm chung mâm, chăn ngủ cùng. Đến lúc vợ sực nhận thấy chồng không kề vai sát cánh nồng nhiệt thì cảm giác thất vọng. Sự non nớt trong kỹ năng lắng nghe, thấu hiểu nhau khiến nàng bức bối, buồn nản và bất lực khi cố “sửa” chồng.

 

Phản xạ “tự kỷ” giao tiếp của chồng thời kỳ này cũng có thể do đã cưới xong rồi thì hoặc một bên hoặc cả đôi cùng chủ quan vì đã “ràng buộc” được nhau. Lời ăn tiếng nói, lối quan tâm chia sẻ bớt độ “bám riết, giữ gìn” và “hoa hòe hoa sói” như trước kết hôn. Chồng vô tình thật thà và thưa thớt hơn trong giao tiếp với vợ hoặc thấy vợ bớt phần “bí ẩn” thì chàng xử sự cũng đơn điệu hơn chứ chưa hẳn nhạt lòng.

 

Lo toan phát triển sự nghiệp cá nhân, tích lũy tài chính để gây dựng nhà cửa, đồ đạc, nuôi con và nuôi nhau dễ hút kiệt tâm trí, sức khỏe của  hai vợ chồng. Mỏi mệt, vợ muốn chồng sẻ chia nhiều hơn nhưng chồng cũng mệt phờ đến giảm cả nhu cầu tình dục. Vợ bận nuôi con, xộc xệch hình thể, dung nhan cũng vài phần bớt cuốn hút. Nguyên nhân của chứng “tự kỷ” có thể ở ngay chồng lại bị tăng nặng do vợ. Lúc này quan hệ với gia đình nội ngoại không êm đẹp khiến khoảng lặng giữa hai vợ chồng dễ biến thành chiến tranh.

 

Cơn “tự kỷ” mang tính quy luật tâm lý này ở chồng thường biểu hiện rõ nhất ở sự giảm giao tiếp lời nói rồi mới tới nhóm những biểu hiện như ham quá đà các sở thích cá nhân kiểu chơi game, đàn đúm bè bạn, sống với tivi, lơ là nghĩa vụ tình dục, sao nhãng trách nhiệm với con cái, trút gánh lo từ việc nhà tới kiếm sống lên vai vợ… Các biểu hiện ở nhóm thứ hai cũng có thể mang nguyên nhân khác ngoài quy luật như cá tính ham vui, kém khả năng chia sẻ, suy giảm sức khỏe,  máu trăng hoa… nhưng thường thì chúng xuất hiện như hệ quả từ tình trạng “tự kỷ” kéo dài không được điều trị đúng ở chồng hoặc do bản chất sẵn có kết hợp với tính quy luật mà càng thêm nặng nề.

 

Lệch pha về cá tính, quan điểm sống, nuôi dạy con, chi tiêu, thêm khó khăn trong công việc, “người thứ ba”… ở bất kỳ thời điểm nào cũng có thể khiến chứng “tự kỷ” ở chồng xuất hiện hay tái xuất hiện. Chồng im lặng vì vợ không tiến kịp về hiểu biết xã hội, không giữ được sự tôn trọng những khác biệt vốn có ở nhau, hoặc “thói đàn bà chưa nghe đã lo mù lên, can thiệp lung tung vào quyết định làm ăn, ghen tuông với cả giao lưu bình thường của chồng”. Không hẳn mọi bà vợ đều học được và thực hành nhuyễn cách lắng nghe, sát cánh cùng chồng vượt qua tháng ngày “khó ở” từ thuở năm năm sau kết hôn và tái phát.

 

Hậu quả từ sự  “tự kỷ” của chồng không phải nhỏ

 

Suy diễn mang màu sắc tiêu cực khiến vợ khó kiềm chế lối hành xử cực đoan kiểu ôm riêng khối sầu đơn độc hoặc mè nheo, cấu nhéo, trách móc, cãi vã. Không kéo được chàng về với hình tượng như nàng muốn mà càng khiến nàng thêm tuyệt vọng, chàng thêm khép mình với vợ, cởi mở xả ra cửa khác. Có nguy cơ chữa lợn lành thành lợn què, khoảng lặng dài hơn, sâu hơn đến mức có thể tan nát tình cảm. Chồng cảm giác vợ quá lệ thuộc, vợ không hiểu mình, vợ rầy rà và chán luôn vợ. Đến nước này, việc chữa trị bệnh không đơn giản mà còn dễ đi vào ngõ cụt.

 

Trong quá trình chàng tách ra để hồi, dù vì lý do quy luật hay nhiều lý do kết hợp tăng nặng, nhu cầu được “ở riêng” của chàng kéo theo giảm nhu cầu và khả năng đáp ứng tình dục khiến vợ “đói” càng làm nàng chóng mặt, bức xúc, nặng nghi ngờ chàng có người thứ ba. Từ đó những xử sự ngấm ngầm xa lánh chồng hoặc chì chiết, theo dõi, ghen tuông vô cớ là khó tránh khỏi ở nàng, khiến nhẹ thì chàng không biết đường nào mà hóa giải, nặng thì trôi xuôi luôn sự nồng nàn ham muốn nhau.

 

Hiện tượng bỏ bê trách nhiệm gia đình, con cái, gánh kinh tế trút lên vai vợ, sa đà vào sở thích cá nhân càng làm vợ ấm ức, ngứa mắt. Những từ ngữ nặng nề về chồng như “ích kỷ”, “vô ý thức”, “hèn kém”… hằn trong tâm trí chán chường của vợ sẽ khó xóa nhòa khi nàng phải nai lưng đến kiệt quệ.

 

Hội chứng chồng “tự kỷ” không được chữa trị  đúng thuốc có đích đến rất đáng sợ:  đóng băng quan hệ vợ chồng không hẹn ngày rã đông, chỉ còn sống vì con cái, vì những ràng buộc ngoài yêu thương. Tệ nữa nhưng cũng rất thường xảy ra là ly hôn sau khi đã hành hạ nhau đến mỏi mòn tâm sức, nhân cách vì những hiểu nhầm, những thổi phồng hệ lụy đáng tiếc.

 

GỠ MỐI TƠ VÒ KHI CHỒNG “TỰ KỶ”

 

Cơn “tự kỷ” của chàng thường khiến nàng phát hoảng và hành động rất bối rối. Yêu thương chưa chắc đủ để vợ chồng cùng trải qua những khoảng lặng của chứng “tự kỷ” ở chồng. Hiểu biết về quy luật cuộc sống và tâm lý giới tính, rèn luyện kỹ năng nhẫn nhịn và sẻ chia phù hợp mới giúp gỡ mối tơ vò ngày chồng “tự kỷ”.

 

Tuyệt đối tránh "trầm trọng hóa" sự im lặng của chàng

Các lý do tiêu cực nhất như ngoại tình, coi thường vợ… tuy dễ suy diễn tới từ đầu nhưng lại chỉ nên tính đến cuối cùng để hành xử khi đã thử kiểm tra các nguyên nhân nhẹ nhàng hơn mà không trúng bệnh.

 

Cách nghĩ khẳng định xấu về bản chất nhân cách chồng dựa trên những biểu hiện hành vi của chàng khi đó khác gì sự cắt đứt rất không đáng có lối về của chàng ngay trong lòng nàng. Nếu những định kiến ấy lại chi phối hành xử bùng phát của nàng khi chàng đang “cố thủ” thì lại khẳng định ý nghĩ sai đang có ở chàng.

 

Bình tĩnh để hiểu đúng nguyên nhân  cơn “tự kỷ” vợ sẽ lựa tính chồng mà phối hợp vượt qua.

 

Không cố “cạy miệng” khi chàng đột nhiên rơi vào “tự kỷ”

 

Chứng “tự kỷ” tạm lánh vợ của nam giới thường qua đi khi chàng đã tự hồi sức về tinh thần và thể chất. Khó là hiếm khi vợ kiềm chế được để chờ đợi vì bản năng của nàng chính là âu lo và không bỏ rơi người thân trong lúc hoạn nạn.

Mọi nỗ lực hỏi han, lôi kéo chàng lộ sự cố ý đều là sai lầm khiến chàng càng trốn sâu hơn vào cõi riêng hoặc nổi cáu, quát tháo. Thậm chí cơn tự kỷ có thể biến thành trầm cảm mãn tính ở chàng.

Thay vì ấm ức, thất vọng, bối rối thêm khi chàng không tiếp nhận, nàng cần phải học cách từ bỏ kiểu chăm sóc nửa kia theo ý thích của mình mà nên tìm hiểu suy nghĩ, hành động và cảm nhận những khác biệt về bản chất của bạn đời.

Lúc này sự im lặng mà suy nghĩ tích cực và “thả rông” chồng khéo léo của vợ mới đích thực là kim cương chứ không phải vàng… dỏm như biểu hiện kiểu tự kỷ ở chồng.

Không trừng phạt chồng vì cảm giác tổn thương của vợ

Cũng im lặng luôn, quăng vãi việc nhà, con cái, cấm vận sex hẳn, cáu gắt dằn hắt, đá thúng đụng nia cho chàng biết mặt là hành động thiếu khôn khoan lúc này, đẩy mạnh sự tổn thương hơn ở nàng và nguy cơ không thể phục hồi của tâm lý chồng.

Hãy quan tâm chăm sóc chàng như chưa từng có chuyện gì xảy ra, đừng hỏi tại sao, đừng hoài nghi. Dù chứng “tự kỷ” của chồng do đâu thì đây vẫn là thời cơ để vợ bày tỏ yêu thương, tôn trọng con người chồng. Trong lúc chờ đợi chàng hết ngủ đông, sự gánh vác thay chồng những phận sự chàng đang lơi lỏng chính là kín đáo hỗ trợ cho chàng nhận ra nhu cầu cần có vợ ở bên, giữ vợ, che chở vợ.

Khi chàng cân bằng, môi trường gia đình, tình cảm thuận lợi đón nhận thì chắc chắn chàng sẽ quay lại “nguyên đai nguyên kiện” bên vợ.

 

Tùy nguyên căn mà bốc thuốc hợp

 

Nếu là nguyên nhân quy luật tâm lý, vợ chỉ cần “im lặng tích cực”, ghi nhận kịp thời các khoảnh khắc chui ra, thụt vào kén của chàng để kịp thời “gạn đục khơi trong” và bình tĩnh chờ đợi nếu chàng như thể “tái phát” sau phút tạm ra đó. 

 

Với các nguyên nhân khác, vợ nên phân định rõ đâu là phần do mình để đổi thay, đâu là phần do chồng để chờ khi có cơ hội mà giúp chàng thấy hệ quả xấu thể nếu chàng không khắc phục, tuyệt đối tránh lắm lời, trách móc.

 

Chàng vùi đầu vào thế giới game do muốn khẳng định bản thân ở thế giới ảo hòng bù đắp mặc cảm thua kém vợ hay trốn chạy cuộc đời thì bài thuốc là động viên điểm tốt của chồng, khẳng định rằng gia đình luôn tin tưởng, thương yêu và  cần chàng.

 

Nếu chồng lười nhác, vô trách nhiệm, cần có sự thỏa thuận, chia việc nhà rõ ràng. Không hy vọng anh ấy sẽ đảm đương tốt ngay nhưng từng bước từ ít đến nhiều, từ miễn cưỡng sẽ tới tự giác vì ý thức được giá trị sức đàn ông của mình trong mắt vợ con.

 

Khi giảm sút quan hệ tình dục, tùy thực tế mà đỡ đần chồng về tinh thần (nếu do bận rộn công việc, sức ép nghề nghiệp,...), động viên điều trị nếu bị bệnh ảnh hưởng đến chuyện chăn gối. Đồng thời tu chỉnh sức quyến rũ của bản thân vợ trong mắt chàng.

 

Học cách giao tiếp với bạn đời là liệu pháp phòng chống “tự kỷ” hiệu quả nhất

Khi chàng “tự kỷ”, vợ giảm thiểu lời nói và giữ giọng điệu ôn hòa để cùng chàng vượt qua khoảnh khắc ngủ đông. Lúc chàng có tạm ra hoặc đã thoát kén thì cần duy trì giao tiếp hiệu quả, làm cơ sở bền lâu cho mối giao hòa xúc cảm và những triệu chứng “ngọn” của chứng tự kỷ như giảm nhiệt sex, né tránh việc nhà, ham vui riêng… đều bỗng dưng hóa giải.

 

Bí kíp giao tiếp hiệu quả là dành thời gian để nói chuyện với nhau dẫu bận bịu, lắng nghe để thể hiện sự quan tâm đầy đủ, chọn thời điểm và không gian nói chuyện nhẹ nhõm, biết đặt câu hỏi thẳng vào vấn đề chàng quan tâm mà không có vẻ đánh giá hay dở gây cảm giác phê phán, áp đặt. Chớ để sự khác biệt giữa cách nói, cách tư duy, nội dung quan điểm giữa hai bên khiến vợ chồng bị mất bình tĩnh rồi bất hòa.

 

Vì là vợ, nàng đừng tỏ ra biết tất cả những gì chàng định nói. Để chàng nói hết cảm nghĩ mà không bị ngắt lời, vợ lại lắng nghe và hỏi lại những điều chưa hiểu một cách dễ thương thì có bao giờ chàng im lặng “tự kỷ” cho đành.